थारु समुदायमा उज्यालो छर्दै "टुकी"

June 1, 2019

थारु समुदायमा उज्यालो छर्दै "टुकी"

शुक्रनगरमा जन्मी हुर्किएका मनोज अज्ञात (चौधरी )द्वारा लिखित चितवनमा बसोबास गर्ने थारु समुदायको पृष्ठभूमि बोकेको नितान्त सामाजिक उपन्यास हो टुकी । थारु समुदायभित्रका धर्म, संस्कृति, रितिरिवाज, परम्परा, भेषभूषा, चाडपर्व, सामाजिक परिवेश, क्रियाकलाप आदिलाई समेटी तयार पारिएको विविध कथाव्यथा, घटना परिघटनाहरुको संगालो हो टुकी । जुन एक शताब्दीदेखि हालसम्मको यथार्थपरक जीवन भोगाइ पनि हो । पहिचानको आवाज उग्र हुँदै गइरहेको यो परिवेशमा मनोजले एउटा समावेशी, साधारण र समयसापेक्ष उपन्यास लिएर आएका छन्।

‘टुकी’ को सहाराले मनोजले आफ्नो (थारु) समुदायको इतिहास, संस्कृति र बर्तमान अवस्थामाथि प्रकाश पार्ने प्रयास गरेका छन् । र उनको यो प्रयास सार्थक पनि भएको छ । समयको मागलाई असाध्यै सुन्दर तवरले सम्बोधन गरेका छन् उनले ‘टुकी’ मा । अनेक बहानामा विभाजित हुन खोज्ने समाजलाई मनोजले मानवताको कसिमा बाँधिन पहल गरेका छन् । समदृष्टीबाट मात्रै सहअस्तित्व संभव हुने सन्देश ‘टुकी’ ले दिएको छ । यसर्थ मनोज अज्ञातद्वारा लिखित ‘टुकी’ प्रेमको पुलिन्दा पनि हो ।

यो किताबमा टुकीको पालामा घटेका घटनाहरुलाई एकमुष्ट बाँधिएको छ । किताब लेखिरहँदा किताबको मुख्यपात्र आमोई र टुकी उस्ताउस्तै लाग्न थाल्यो । जसरी टुकी आफू डढेर आफ्ना वरपरकालाई उज्यालो छर्थ्यो, आमोईको चरित्र चित्रणपनि त्यस्तै लाग्थ्यो । त्यसैले यो किताबको नाम टुकी रहन गएको लेखक बताउँछन ।

मनोज आधुनिक युवा हुन् । पेशाले शिक्षक उनी प्यासनले रेडियो पत्रकार हुन् । उनले बजार व्यवस्थापन संकायमा स्नातकोत्तर गरेका छन् । यद्यपि आफ्नो मौलिक संस्कृतिप्रतिको उनको ज्ञान र लगावभने लोभलाग्दो छ । उनले उपन्यासमा आफ्नो इतिहास र संस्कृतिलाई लिपिबद्ध गरेका छन् । पश्चिम चितवनमा बसोबास गर्ने थारुहरुको साझा कहानी हो ‘टुकी’ । थारु समुदायको इतिहासको अभिलेखिकरण पनि हो यो । थारु समुदायको इतिहास र संस्कृति अब अमर रहनेछ । यहि कृतिका कारण मनोज पनि अमर रहनेछन् ।

उपन्यासमा थारुहरुले वर्षभरि मनाउने चाँडपर्वको फेहरिस्त प्रस्तुत गरिएको छ । जितिया पर्वमा सुनिने मस्वासी बुढीको कथादेखी लिएर यमोषा पितृ औशीको विस्तारमा वर्णन गरिएको छ । थारुहरुले शक्तिशाली देवताका रुपमा पुज्ने विक्रमबाबाको प्रसङ्गपनि उपन्यासमा समेटिएको छ । थारुहरुको नयाँ वर्ष खिचरा, होलिमा नाँचिने लाठी नाँच, तिहार अर्थात सोहराईमा गाइने लोला गीतको प्रसङ्ग पनि छ । भैलिमा नाँचिने झुमरा नाँच, रोपाइँमा गाइने असारे गीतका साथै थारु समुदायको विवाहविशेष गीत एवं दुलहीलाई गृह प्रवेश गराउँदा पुर्‍याउने विधीको पनि मिहिनरुपमा वर्णन गरिएको छ । त्यस्तै थारु समुदायका खाद्य परिकारको पनि विशेष चर्चा उपन्यासमा छ ।

जति पढ्न आनन्द छ टुकी त्यति नै सुन्न पनि ! उपन्यास टुकीलाई अच्युत घिमिरेले आफ्नो मन्त्रमुग्ध आवाजमा बाचन गरेका छन् । टुकीलाई बिशेष कारणले पढ्न नपाएका पाठकलाई बरदान हुनसक्छ टुकी बाचन ।


Latest News

सार्वजनिक भयो, दुर्गा कार्कीको 'कुमारी प्रश्नहरू'

Feb. 21, 2020

पब्लिकेसन नेपालयले २०२० को आफ्नो पहिलो पुस्तक सार्वजनिक गरेको छ । यही क्रममा शुक्रबार बिहान नवोदित लेखक दुर्गा कार्कीको प्रथम कृति ‘कुमारी प्रश्नहरू’ सार्वजनिक भएको

काठमाडौंको नेपथ्य साँझले दोलखामा स्कुल भवन

Feb. 18, 2020

नेपथ्यको कन्सर्ट जानुका पछाडि दर्शकहरुको एउटै उद्देश्य हुनेगर्छ, आफ्नो प्रिय लोकरक ब्याण्डको संगीत सुनेर रमाउनु । तर, आगामी फागुन १७ गते काठमाडौंको भृकुटी मण्डपमा आयोजना

Nepalaya to publish Durga Karki’s debut book ‘Kumari Prashnaharu’

Feb. 13, 2020

The new team at Publication nepalaya has been working for creating a fresh catalog for the year 2020 and they are now ready with 4