Dr. Nawa Raj Subba

डा. नवराज सुब्बा: ज्ञान, अनुसन्धान र चेतनाको संगम

डा. नवराज सुब्बा जनस्वास्थ्यको प्राविधिक दक्षता र मानविकीको दार्शनिक गहिराइलाई एकै ठाउँमा समेट्ने दुर्लभ व्यक्तित्वका रूपमा चिनिनुहुन्छ। स्वास्थ्य मनोविज्ञानमा विद्यावारिधि (PhD) हासिल गर्नुभएका उहाँले जनस्वास्थ्य र नेपाली साहित्यमा स्नातकोत्तर अध्ययन गर्नुका साथै मानवशास्त्र, समाजशास्त्र, संस्कृति र जनसङ्ख्याजस्ता विषयमा पनि गहन शैक्षिक अभ्यास गर्नुभएको छ। यस बहुआयामिक अध्ययनले उहाँको दृष्टिलाई फराकिलो र विश्लेषणलाई सुदृढ बनाएको छ।

करिब छ दशक लामो लेखन यात्रामा उहाँले तीन दशकभन्दा बढी समय नेपालको सरकारी जनस्वास्थ्य सेवामा जिल्ला जनस्वास्थ्य अधिकृतका रूपमा योगदान दिनुभयो। तर उहाँको परिचय केवल प्रशासकमा सीमित छैन। उहाँ इतिहास, संस्कृति र मानवशास्त्रका क्षेत्रमा निरन्तर खोज र प्रश्नमा लागिरहने एक जिज्ञासु अन्वेषक हुनुहुन्छ। विशेषतः किरात–लिम्बू मुन्धुमी दर्शन र रैथाने इतिहासलाई आधुनिक वैज्ञानिक सोच र मानवशास्त्रीय दृष्टिकोणबाट पुनःव्याख्या गर्ने उहाँको प्रयास उल्लेखनीय छ। उहाँका अनुसन्धानहरूले स्थापित सत्ता–केन्द्रित भाष्यलाई चुनौती दिँदै विऔपनिवेशिक इतिहास लेखनमा नयाँ विमर्शको ढोका खोलेका छन्।

गीतकारका रूपमा पनि परिचित डा. सुब्बाका ५० भन्दा बढी साहित्यिक, सांस्कृतिक, सांगीतिक, जनस्वास्थ्य तथा अनुसन्धानमूलक कृतिहरू प्रकाशित छन्। सकारात्मकवाद, सत्तामीमांसा र ज्ञानमीमांसाको आधारमा रैथाने ज्ञानको पक्षमा दृढ उभिनु उहाँको लेखनको मुख्य विशेषता हो। परम्परागत मुन्धुमी चेतना र आधुनिक विज्ञानबीच सन्तुलित समन्वय खोज्ने उहाँ आजको नेपाली बौद्धिक जगत्मा एक प्रभावशाली, गम्भीर र प्रखर आवाजका रूपमा स्थापित हुनुहुन्छ।